Gratis SEO scan: wat je zelf kunt checken, en wat een tool niet ziet.

Je vult je webadres in bij een online SEO-checker en krijgt binnen een minuut een score. Bijvoorbeeld 68 van de 100, met veertig waarschuwingen in rood en oranje. Wat doe je daarmee? Welke punten kosten je klanten, en welke zijn cosmetisch?

Dat is het eerlijke probleem met een gratis SEO scan. Meten is makkelijk geworden, wegen niet. Hier lees je wat een scan controleert, welke gratis tools van Google, Bing en Ahrefs je zelf gebruikt, hoe je de uitkomst leest en waar een automatische scan ophoudt. Wij zijn een SEO-bureau in Amsterdam en gebruiken SEO-tools zoals Ahrefs in onze audits. Juist daardoor weten we wat zo’n tool goed doet, en wat hij niet kan zien.

Wat is een gratis SEO scan?

Een gratis SEO scan is een snelle controle van je website op de factoren die bepalen of zoekmachines je pagina’s kunnen vinden, begrijpen en tonen. Je krijgt een overzicht van wat goed staat en wat aandacht vraagt, meestal met een score erbij.

Wie zoekt op een gratis SEO scan, vindt twee soorten aanbod. Het eerste zijn tools: online SEO-checkers zoals SEOptimer en Seobility, en de gratis hulpmiddelen van de zoekmachines zelf, zoals Google Search Console. Die werken automatisch. Het tweede zijn bureaus die een SEO scan gratis voor je uitvoeren, vaak onder de naam quickscan. Daar kijkt een mens mee, en dat gesprek is meestal ook de eerste kennismaking. Beide hebben waarde, zolang je weet wat je krijgt.

Let ook op de woorden. Een SEO check en een SEO scan betekenen in de praktijk hetzelfde. Een SEO audit gaat dieper en bekijkt de hele site, inclusief strategie. En een website scan is vaak iets anders: veel tools met die naam zoeken naar malware en beveiligingslekken, niet naar vindbaarheid.

Wat een SEO scan controleert

Een goede SEO scan kijkt naar vijf lagen: techniek, content, links, lokale vindbaarheid en zichtbaarheid in AI-zoekmachines. De meeste gratis checkers dekken vooral de eerste twee.

Techniek: kan een zoekmachine je pagina’s lezen?

Dit is het fundament. Een scan controleert of pagina’s geïndexeerd mogen worden (geen onbedoelde noindex, geen blokkade in robots.txt), of de canonical naar de juiste versie wijst, of er een XML-sitemap is en of de site via HTTPS laadt. Daarnaast meet hij snelheid en stabiliteit met de Core Web Vitals. Google rekent als “goed”: een Largest Contentful Paint (LCP) tot 2,5 seconde, een Interaction to Next Paint (INP) tot 200 milliseconden en een Cumulative Layout Shift (CLS) tot 0,1.

Content en on-page: begrijpt Google waar een pagina over gaat?

Hier kijkt een scan naar de title tag, de meta description, de H1 en de opbouw van de koppen, naar alt-teksten bij afbeeldingen, dubbele content en interne links. Ook structured data hoort hierbij: schema.org-code die zoekmachines vertelt dat een pagina een artikel, een product of een lokaal bedrijf beschrijft.

Links en autoriteit

Een scan telt hoeveel sites naar je linken, hoeveel unieke domeinen dat zijn en welke links kapot zijn. Tellen is iets anders dan beoordelen. Eén link van een vakblad in jouw branche weegt zwaarder dan honderd links van willekeurige linkpagina’s, en dat verschil ziet een score zelden.

Lokale vindbaarheid

Werk je voor klanten in een regio, dan telt je Google Bedrijfsprofiel mee: de juiste categorie, openingstijden, foto’s, reviews en overal dezelfde naam, hetzelfde adres en hetzelfde telefoonnummer. Google noemt het Bedrijfsprofiel zelf als manier om zichtbaar te worden in AI-antwoorden en in de gewone zoekresultaten. Bing heeft hetzelfde met Bing Places for Business. Veel algemene SEO-checkers slaan deze laag over.

Zichtbaarheid in AI-zoekmachines

Steeds meer mensen krijgen hun antwoord van AI Overviews en AI Mode in Google, van Microsoft Copilot, ChatGPT of Perplexity. Een scan kan hier een paar voorwaarden controleren. Blokkeert je robots.txt de crawlers van die diensten niet? Staat je tekst in de HTML, en niet pas na het laden van JavaScript? En staat de instelling “Search generative AI” in Search Console op opnemen? Dat laatste is de standaard, maar het is een nieuwe instelling die het checken waard is.

Wees kritisch op scores voor “AI-readiness”. Google schrijft in zijn gids voor generatieve AI in Search dat je voor Google geen llms.txt-bestand nodig hebt, je content niet in kleine stukjes hoeft te knippen en geen speciale structured data hoeft toe te voegen. De basis blijft goede SEO. Hoe je een site leesbaar maakt voor AI-assistenten, lees je in onze gids over geciteerd worden door AI-zoekmachines.

Gratis tools om je website zelf te scannen

De waardevolste gratis SEO scan komt van de zoekmachines zelf. Google en Bing laten zien hoe zij jouw site zien, met data die geen externe checker heeft. Vul dat aan met één crawler voor de technische details.

Google Search Console

Search Console is een gratis dienst van Google en de eerste plek waar je kijkt. Je ziet op welke zoekopdrachten je pagina’s verschijnen, hoe vaak erop geklikt wordt, welke pagina’s in de index staan en waarom andere dat niet doen. Met URL-inspectie bekijk je één pagina zoals Google hem ziet.

Sinds 31 augustus 2026 is ook het rapport over generatieve AI-prestaties voor alle websites uitgerold. Het toont hoe vaak links naar jouw site verschenen in AI Overviews en AI Mode, per pagina, land en apparaat. Het rapport draait om vertoningen, niet om klikken, en verschijnt pas zodra je site genoeg vertoningen in die functies heeft. De details staan op de helppagina van Google.

De beperking: je ziet alleen je eigen site, en je moet eerst aantonen dat je de eigenaar bent.

PageSpeed Insights

PageSpeed Insights meet de snelheid van één pagina, op mobiel en op desktop. Je krijgt twee soorten data. Labdata komt uit Lighthouse, een gesimuleerde test die ook scores geeft voor toegankelijkheid, best practices en SEO. Velddata komt van echte Chrome-gebruikers over de afgelopen 28 dagen.

Kijk vooral naar die velddata, want dat is wat je bezoekers ervaren. De labscore schommelt van test tot test, ook als je niets verandert. Bij een nieuwe of kleine site ontbreekt de velddata soms, omdat er nog te weinig metingen zijn.

Rich Results Test

De Rich Results Test van Google controleert je structured data. Je plakt een URL of een stuk code en ziet welke rich results Google herkent, met fouten en waarschuwingen. Handig na elke wijziging aan je schema-markup. Twee kanttekeningen: geldige markup garandeert niet dat Google ook een rich result toont, en voor AI-antwoorden is structured data volgens Google niet nodig.

Ahrefs Webmaster Tools (nu Ahrefs Free)

Ahrefs Webmaster Tools heet inmiddels Ahrefs Free en is gratis voor websites waarvan je het eigendom verifieert. Je krijgt een Site Audit die meer dan 170 technische en on-page problemen herkent, met 5.000 crawlcredits per geverifieerd project per maand (stand oktober 2026). In Site Explorer zie je tot 1.000 backlinks en 1.000 zoekwoorden tegelijk. Hoe je een project opzet en de Site Audit leest, staat in onze handleiding Ahrefs gebruiken.

De beperking: concurrenten analyseren kan alleen met een betaald abonnement. Wat het betaalde pakket verder kan, en voor wie het past, lees je in ons artikel over Ahrefs.

Bing Webmaster Tools

Bing Webmaster Tools is gratis en wordt vaak overgeslagen. Onterecht. Je importeert je site in een paar klikken uit Search Console. Daarna draai je een Site Scan: een technische audit op kapotte links, dubbele tags en ontbrekende metadata.

Sinds februari 2026 zit er ook een AI Performance-rapport in, gestart als public preview. Dat laat zien hoe vaak je pagina’s als bron worden geciteerd in Microsoft Copilot, in AI-samenvattingen in Bing en bij een aantal partners, inclusief de zoekzinnen die de AI daarvoor gebruikte. Ook hier gaat het om citaties, niet om klikken.

En de online SEO-checkers?

Tools als SEOptimer, Seobility en de gratis checker van Semrush geven je met één URL een score en een takenlijst. Prima voor een eerste blik op een pagina, of op de site van een concurrent. Ze kijken wel van buitenaf. Ze zien je Search Console-data niet, ze weten niet op welke zoekopdrachten je verschijnt, en de score is hun eigen formule, geen positie in Google. Sommige vragen eerst je e-mailadres voordat je het rapport ziet.

Zo lees je de uitkomst van een SEO scan

Lees een scan op impact, niet op de kleur van de melding. Een rode waarschuwing over een title die drie tekens te lang is, weegt minder dan een oranje melding dat je belangrijkste dienstpagina niet in de index staat.

Werk in deze volgorde:

1. Vindbaarheid. Staan je belangrijke pagina’s in de index? Een onbedoelde noindex, een verkeerde canonical of een blokkade in robots.txt los je als eerste op. Zolang Google een pagina niet toont, doet de rest er niet toe.
2. De pagina’s die omzet opleveren. Kijk in Search Console naar je dienst- en productpagina’s. Verschijnen ze op zoekopdrachten die bij je aanbod passen?
3. Gebruikerservaring. Haalt je site de Core Web Vitals in de velddata? Een trage contact- of boekingspagina kost je direct aanvragen.
4. Inhoud en koppen. Sluiten title, H1 en tekst aan op wat de zoeker wil weten?
5. Cosmetische punten. De lengte van een meta description, alt-tekst bij een decoratieve afbeelding, een ontbrekende Open Graph-tag. Nuttig, maar pas als de rest staat.

Een score van 100 is geen doel. Elke tool rekent anders, dus vergelijk je site met zichzelf. Scan opnieuw na een wijziging en kijk na een paar weken in Search Console of klikken en vertoningen bewegen.

Waar een automatische SEO scan tekortschiet

Een automatische scan scoort een checklist. Hij weet niet wie je klant is, waar je merk voor staat of wat iemand bedoelt met een zoekopdracht. Precies daar wordt SEO beslist.

Een paar dingen die een tool niet ziet:

• Zoekintentie. Een scan controleert of je zoekwoord in de title staat, niet of dat zoekwoord klanten oplevert. Neem “website scan”: wie daarop zoekt in Google, krijgt vooral beveiligingsscanners te zien, geen SEO-tools. Een pagina die op die term mikt, kan technisch perfect scoren en toch nooit de juiste bezoeker trekken.
• Positionering. Een premium merk dat gevonden wordt op “goedkoop” of “snel en simpel”, krijgt van een tool een groen vinkje. In werkelijkheid trekt het bezoekers die nooit klant worden.
• Concurrentie. Een scan bekijkt jouw pagina, niet wie er boven je staat en waarom.
• Wat AI over je zegt. Een tool kan controleren of AI-crawlers je site mogen lezen. Hij kan niet beoordelen of ChatGPT of AI Mode je merk noemt bij de vragen die ertoe doen, en of wat ze zeggen klopt.
• Context. Een ontbrekende H1 op je privacypagina maakt niets uit. Een trage aanvraagpagina wel. Een checklist weegt ze even zwaar.
• JavaScript. Sommige scanners lezen alleen de HTML die je server terugstuurt. Laadt je site titels of tekst pas via JavaScript, dan ziet zo’n scanner een andere pagina dan je bezoeker, en klopt het rapport simpelweg niet.

Een tool vertelt je wat er mis is met een pagina. Een mens vertelt je welke pagina’s ertoe doen, en welke zoekopdrachten je merk verdient.

Hoe wij helpen

Bij Viralistic vraag je een gratis quickscan aan. Geen automatische score, maar een mens die kijkt naar je zichtbaarheid in Google en in AI-antwoorden, met je merk en je doelgroep als vertrekpunt. Gratis en vrijblijvend. Je vraagt hem aan via onze contactpagina.

Wil je daarna verder, dan bouwen we je vindbaarheid op vanuit positionering: technische precisie, content die klinkt als jij en zichtbaarheid in AI-antwoorden. Lees hoe dat werkt in onze SEO-aanpak.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste gratis SEO-tool?

Voor je eigen website is Google Search Console de beste gratis SEO-tool, omdat je er data van Google zelf in ziet: zoekopdrachten, klikken, indexering en vertoningen in AI Overviews en AI Mode. Combineer hem met PageSpeed Insights voor snelheid, en met Ahrefs Webmaster Tools of Bing Webmaster Tools voor een technische crawl en backlinks. Online checkers zijn handig voor een eerste blik, maar zien je echte zoekdata niet.

Kun je SEO zelf doen?

Ja, een groot deel kun je zelf doen. Met de gratis tools uit dit artikel spoor je technische fouten op, verbeter je titels en koppen en volg je je resultaten in Search Console. Lastiger wordt het bij de keuzes: op welke zoekopdrachten je wilt scoren, hoe je je onderscheidt van concurrenten en hoe je zichtbaar wordt in AI-antwoorden. Daar helpt een tweede paar ogen, bijvoorbeeld van een ervaren SEO-specialist.

Heeft SEO nog zin nu AI antwoorden geeft?

Ja. Google schrijft zelf dat de generatieve AI-functies in Search, zoals AI Overviews en AI Mode, gebouwd zijn op dezelfde ranking- en kwaliteitssystemen als de gewone zoekresultaten. Wie goed vindbaar is, maakt dus ook meer kans om in AI-antwoorden te verschijnen. Wat verandert, is de meting: kijk naast klikken ook naar vertoningen en citaties in AI-functies, in Search Console en in Bing Webmaster Tools.

Wat is het verschil tussen een SEO scan en een SEO audit?

Een SEO scan is een snelle eerste controle, vaak automatisch en vaak van één pagina of een deel van je site. Een SEO audit is een grondig onderzoek van de hele website: techniek, content, links, concurrentie en zoekintentie, met een plan op volgorde van prioriteit. Een scan vertelt je dat er iets mis is. Een audit vertelt je wat je als eerste aanpakt, en waarom.

Wat kost een SEO scan?

De tools in dit artikel zijn gratis te gebruiken voor je eigen site, al hebben sommige limieten. Veel bureaus bieden een gratis quickscan aan als eerste kennismaking, ook Viralistic. Een volledige SEO audit is betaald werk. De prijs hangt af van de omvang van je site, het aantal talen of markten en hoe diep het onderzoek moet gaan.

Hoe kom je gratis aan backlinks?

Door iets te maken waar anderen graag naar linken: eigen onderzoek of cijfers, een handige tool, een sterke gids of een uitgesproken visie op je vakgebied. Ook samenwerkingen, lokale partners, vakmedia en brancheverenigingen leveren goede links op. Blijf weg van gekochte links voor betere posities en van linkruil op grote schaal. Google ziet dat als linkspam, en dat kost je meer dan het oplevert.